สินค้าจำหน่าย
ปกิณกะ
ขิงอ่อนอบแห้ง

   ประเภทของเพลงไทย > คำว่า"ชั้น"ในชื่อเพลงไทย > ประเภทของวงดนตรีไทย > ครูดนตรีไทย > เกร็ดเพลงไทย

 

 

 

 

 

 

 

คำว่า “ชั้น” ในชื่อเพลงไทย

เพลงไทยส่วนใหญ่จะเริ่มจากเพลงทำนองสั้นๆ ที่มีจังหวะปานกลางก่อน เมื่อมีผู้นำไปแต่งขยายต่อออกไปให้ช้าหรือเร็วเพิ่มเติมขึ้นอีก เพลงเดิมจึง แตกออกเป็นเพลงที่มีหลายชั้น โดยท่อนที่มีทำนองจังหวะเดิมจะกลายเป็น เพลงสองชั้น ส่วนท่อนที่มีการแต่งขยายเพิ่มให้มีอัตราจังหวะช้าลง (ซึ่งจะต้องแต่งขยายเนื้อเพลงให้มีจำนวนห้องเพิ่มเป็น ๒ เท่าด้วย) จะเป็นเพลงสามชั้น และส่วนขยายที่มีการแต่งขยายให้มีอัตราจังหวะเร็วขึ้น และมีจำนวนห้องเพลง ลดลงครึ่งหนึ่งจะเป็น เพลงชั้นเดียว และหากนำเพลงทุกชั้นมาบรรเลงต่อเนื่องกันในคราวเดียว (ต้องเริ่มจากชั้นสูงสุดก่อนเสมอ) จะเรียกเพลงนั้นว่า "เพลงเถา" บางเพลงยังมีการขยายไปถึง ๔ ชั้นก็มี
เครื่องดนตรีที่สามารถบอกชั้นเพลงในดนตรีไทยได้ชัดเจนก็คือ ฉิ่ง ซึ่ง เสียงฉิ่งฉับในเพลงแต่ละชั้น สามารถแสดงเป็นโน้ตในแต่ละบรรทัดได้ดังนี้

ความจริงแล้วคำว่า “ชั้น” ไม่ได้เป็นตัวบอกความช้าเร็วในการบรรเลงโดยตรง เป็นเพียงคำที่บอกให้รู้ว่ามีการแต่งขยายออกไปจากเดิมดังที่กล่าว มาเท่านั้น แต่เมื่อนำมาบรรเลงต่อเนื่องกัน ประกอบกับจำนวนห้องเพลงที่ลดหลั่นลงตามลำดับ ทำให้ดูเหมือนกับบรรเลงเร็วขึ้นเรื่อยๆ จึงทำให้ผู้ฟัง รู้สึกและเข้าใจว่าเพลง ๓ ชั้นคือเพลงช้า และเพลงชั้นเดียวคือเพลงเร็วไปโดยปริยาย ซึ่งหากนำเพลงแต่ละชั้นมาบรรเลงเพียงท่อนเดียว จะบรรเลงให้มีจังหวะช้าหรือเร็วแค่ไหนก็ได้ ขึ้นอยู่กับความต้องการของนักดนตรีเอง

หน้าถัดไป >>